Present simple i present continuous to podstawowe czasy języka angielskiego. Używane są one do wyrażania teraźniejszości. Wielu osobom kłopot sprawia wybór odpowiedniego czasu w konkretnym przypadku. Oprócz opisu podstaw użycia danego czasu, postaram się na przykładach wyjaśnić różnice i omówić wyjątki.

Użycie czasów present simple i present continuous.

Czas present simple używany jest przede wszystkim do wyrażania czynności i stanów powtarzających się w czasie oraz ogólnych stwierdzeń, zawsze prawdziwych. Czas present continuous zaś opisuje czynność, która trwa w momencie mówienia. Porównajmy:

Tom goes to church.

Tom chodzi do kościoła. – ogólne stwierdzenie, iż Tom uczęszcza do kościoła, możemy wnioskować na jego podstawie, iż jest wierzący.

Tom is going to church.

Tom idzie do kościoła.Tom jest w trakcie wykonywanie czynności, właśnie w tym momencie jest w drodze do kościoła.

We read books.

Czytamy książki.stwierdzenie ogólne; czytamy, bo lubimy.

I am reading a book.

Czytam książkę.jestem w trakcie czytania.

Wyrażając takie powtarzające się czynności, stosunkowo rzadko używamy czasu present simple bez podawania dodatkowego określnika czasu, który precyzuje, jak często zdarzenie ma miejsce. Najczęściej spotkać możemy zdania precyzujące częstotliwość wykonywania czynności:

Tom goes to church every Sunday.

Tom chodzi do kościoła w każdą niedzielę.

In the evenings we read books.

Wieczorami czytamy książki.

Czasu present simple używamy także wówczas, gdy mówimy o zdarzeniach zawsze prawdziwych bądź wyrażamy powszechnie znane prawdy ogólne lub cechy danego przedmiotu, ludzi itp.

Doctors treat people.

Lekarze leczą ludzi.

I come from Poland.

Pochodzę z Polski.

We live in Spain.

Mieszkamy w Hiszpanii.

The sun rises in the East.

Słońce wstaje na wschodzie.

Do mówienia o myślach, opiniach i emocjach również używamy czasu present simple:

I love my whole family.

Kocham całą moją rodzinę.

I don’t like Sue.

Nie lubię Sue.

I think she is a nice girl.

Myślę, że to miła dziewczyna.

Powyższe użycie czasu present simple nie powinno sprawiać większych kłopotów. Problemem dla wielu uczących się angielskiego jest użycie czasu present continuous. Wynika to najczęściej z traktowania tego czasu jako sposobu wyrażania tylko tych zdarzeń, ktore mają miejsce w trakcie mówienia. Należy pamiętać, że jest to tylko jedna z sytuacji, w której używamy czasu present continuous. W rzeczywistości każda czynność, która rozpoczęła się, lecz jeszcze nie zakończyła, musi być wyrażona w czasie continuous. Pokażmy na przykładzie: ojciec buduje dom. Prace rozpoczęły się 2 miesiące temu, ale budowa jest wciąż w trakcie. To, że ojciec w danej chwili nie jest na budowie i nie ustawia cegieł, nie ma znaczenia, czynność jeszcze się nie skończyła i dopóki ojciec nie postawi nowego domu, jego córka musi mówić:

My father is building a new house.

Mój ojciec buduje nowy dom.

Nie można w tej sytuacji użyć czasu present simple. Pamiętajmy więc, że czynność wcale nie musi być wykonywana w trakcie mówienia. Nie musi też być krótka, może ciągnąć się na przestrzeni bardzo długiego okresu. Do użycia czasu continuous wystarczy fakt, że zdarzenie kiedyś się rozpoczęło i jeszcze się nie skończyło, np:

I’m reading an interesting book now.

Czytam teraz interesującą książkę. – Wcale nie muszę jej czytać dokładnie w tej chwili, ale jestem w trakcie lektury, jeszcze jej nie skończyłem.

I’m looking for a new computer.

Szukam nowego komputera. – Wcale nie muszę być teraz w sklepie, podkreślam jedynie fakt, że od jakiegoś czasu rozglądam się za nowym komputerem i jeszcze go nie kupiłem.

Czynności opisane wyżej wreszcie się skończą, stąd też możemy nazywać je tymczasowymi. Do opisywania wszelkich sytuacji tymczasowych używamy czasu present continuous. Porównajmy:

My parents live in London.

Moi rodzice mieszkają w Londynie. – Jest to sytuacja stała, mieszkają tam od zawsze, możemy to traktować jako ogólne, prawdziwe stwierdzenie.

I’m living with my friends because I haven’t found my own flat yet.

Mieszkam z przyjaciółmi, ponieważ nie znalazłem jeszcze własnego mieszkania. – Jest to sytuacja tymczasowa. W końcu znajdę mieszkanie i zamieszkam samodzielnie.

Paul always works very hard.

Paul zawsze pracuje bardzo ciężko. – Stwierdzenie ogólne.

Paul is working very hard today.

Paul pracuje dziś bardzo ciężko. – Prawdopodobnie Paul ma dziś bardzo dużo na głowie, dlatego pracuje bardzo ciężko. Jest to jednak sytuacja tymczasowa, jutro Paul wróci do normalnego trybu pracy.

Czasu present continuous używamy także, mówiąc o nieprzerwanych zmianach, jakie odbywają się na świecie bądź związanych z nami samymi, podkreślając tym samym ich ciągłość trwania. Najczęściej używamy do tego także określników czasu, takich jak still lub constantly:

The population of the world is still growing.

Populacja świata wciąż wzrasta.

Computers are getting faster and faster.

Komputery stają się coraz szybsze.

I’m slowly beginning to understand maths.

Powoli zaczynam rozumieć matematykę. – Jest to początek zmiany, wcześniej jej nie rozumiałem.

 

Pamiętajmy również, że czasownik to be nie występuje normalnie w czasie continuous, dlatego powiemy:

I am hungry.

Jestem głodny.

Nie zaś: I am being hungry.

Istnieje wprawdzie jeden wyjątek, ale o nim poniżej, w części dla bardziej zaawansowanych.

Dla średnio zaawansowanych i zaawansowanych.

Czasu present continuous używamy (najczęściej z określnikiem always lub podobnym), aby wyrazić naszą irytację pewnym powtarzającym się zbyt często zachowaniem; stwierdzić, że mamy czegoś dosyć:

You are always making the same mistake.

Zawsze robisz ten sam błąd. – Wyraz irytacji, robisz ten błąd zbyt często.

She is borrowing money from me all the time!

Ona ciągle pożycza ode mnie pieniądze! – Mam dosyć ciągłego pożyczania, irytuje mnie to.

Jak pisałem wcześniej, czasownik to be nie występuje normalnie w czasie continuous. Jest jednak wyjątek. Jeśli chcemy powiedzieć, że ktoś w danej chwili zachowuje się w określony sposób, często mało charakterystyczny dla siebie, używamy formy being:

John is being very rude today.

John zachowuje się dzisiaj bardzo niegrzecznie. – Jest to zachowanie tymczasowe, przeważnie John jest grzeczny.

I don’t know why she’s being so impatient. Can’t she wait for some time?

Nie wiem, czemu jest taka niecierpliwa. Nie może trochę poczekać? – Jest niecierpliwa w danej chwili.

Porównajmy:

Sue is always very nice to me.

Sue jest zawsze dla mnie miła. – Stwierdzenie ogólne.

Sue is being very nice to me today.

Sue jest dzisiaj dla mnie bardzo miła. – Przeważnie nie jest dla mnie miła, jest to zachowanie w konkretnym momencie.

Czasu present continuous możemy również użyć, aby podkreślić, że pewną czynność wykonujemy regularnie o określonej porze:

Don’t phone me at 8 o’clock. I’m driving to work then.

Nie dzwoń do mnie o 8. Jadę wtedy do pracy. – Nie skupiamy się w tym przypadku na tym, że czynność jest wykonywana codziennie. Podkreślony zostaje fakt, że jesteśmy w trakcie wykonywania danej czynności, stąd uzycie czasu continuous.

Czasowniki związane ze zmysłami (np. smell, taste) w zależności od znaczenia mogą występować w czasie continuous lub simple:

This soup smells good.

Ta zupa łanie pachnie.

I’m smelling the soup.

Wącham zupę.

Istnieje także duża grupa czasowników (np. think, consider, measure, weight, look, see, have), które – w zależności od kontekstu całego zdania – przyjmują formę simple bądź continuous, a ich znaczenie jest różne w zależności od użytego czasu, np:

I think she’s a nice girl.

Uważam, że to miła dziewczyna.

I’m thinking of going abroad.

Myślę o wyjeździe za granicę. – W znaczeniu zastanawiam się nad wyjazdem.

I weigh 80 kg.

Ważę 80 kg. – stan

I’m weighing all the needed ingredients.

Ważę wszystkie potrzebne składniki. – czynność

W wielu przypadkach, kiedy nie mamy pewności, jakiego czasu użyć, warto przetłumaczyć sobie całe zdanie i zastanowić się, czy mamy do czynienia z czynnością, czy stanem i wówczas dokonać odpowiedniego wyboru czasu.

Oba czasy występują wspólnie przy relacjach sportowych, dowcipach, opowiadaniach, mówionych historiach. Wówczas tło zdarzeń opisywane jest przy użyciu czasu present continuous, zaś pojedyncze zdarzenia w czasie present simple:

John is walking home when, all of a sudden, a man come to him and punches him fair and square on the nose.

John wraca do domu, gdy ni stąd, ni zowąd, podbiega do niego jakiś mężczyna i wali go pięścią prosto w nos.

Scholes passes to Rooney and he scores a beautiful goal. The whole team is playing very good football today.

Scholes podaje do Rooney’a, który zdobywa pięknego gola. Cały zespół gra dzisiaj bardzo dobrą piłkę.

Czas present simple spotykamy też w nagłówkach gazet, tytułach newsów, a także opisach fabuły filmów bądź książek:

Government introduces new tax.

Rząd wprowadza nowy podatek.

Terrorists eventually give up.

Terroryści w końcu się poddają.

In the first chapter the main character finds a mysterious room.

W pierwszym rozdziale główny bohater znajduje tajemniczy pokój.

Po zapoznaniu się z teorią, zapraszam także do wykonania kilku testów z czasów teraźniejszych, dzięki którym możesz sprawdzić swoje umiejętności z zakresu czasów present simple i present continuous.